Neutraal Moresnet

Postverkeer in Neutraal Moresnet

Hoewel er in het neutrale gebied nooit een echt postkantoor heeft bestaan bleven de inwoners natuurlijk niet van postverkeer verstoken. Zoals met wel meer zaken het geval was konden de inwoners van het neutrale gebied, ook voor wat betreft het postverkeer, van twee walletjes eten.
Gedurende het hele bestaan van het neutrale gebied hebben namelijk zowel de Pruisische als de Belgische postdiensten het postverkeer er gelijktijdig, maar los van elkaar, verzorgd. 
Moest er een brief naar Pruisen gestuurd worden dan plakte men er een Pruisische postzegel op en verstuurde de brief met een Pruisische postdienst. Moest de brief naar België dan ging er een Belgische zegel op en postte men de brief bij de Belgische postdienst. Voor beide gevallen gold het binnenlandse tarief. 
Voor een postzending naar alle overige landen kon men eenvoudig kiezen voor de postdienst met het voordeligste tarief.
Het dichtstbijzijnde Belgische postkantoor (Hendrik-Kapelle) dat ook de post in Belgisch Moresnet verzorgde was ook bevoegd voor de bestelling van post in het neutrale gebied.
Het dichtstbijzijnde Pruisische kantoor in Herbesthal dat ook de post in Pruisisch Moresnet bezorgde had tevens het neutrale gebied binnen zijn bevoegdheid.
Beide kantoren hadden een eigen bode die de post in het Neutrale gebied bestelde en de betreffende bussen leegde.
Later heeft de Vieille Montagne er voor gezorgd dat er een Duits kantoor geopend werd in Pruisisch Moresnet. Zoals bijna gewoonlijk werd dit kantoor ondergebracht in een gebouw van de Vieille Montagne.

Kelmiser Verkehrs Anstalt

Opmerkelijk detail in de postale geschiedenis van Neutraal Moresnet is de uitgifte van een serie postzegels,  naar een idee van Dr. Molly, dhr Beaufays en dhr. Crickboom, door de Kelmiser Verkehrs Anstalt. 
De zegels werden waarschijnlijk naar voorbeeld van de diverse lokale postdiensten in Pruisen uitgegeven en waren bedoeld voor postbestellingen binnen het neutrale gebied. 
Op 5 oktober 1886 kwamen de zegels in omloop. De zegels bestonden uit een serie van 8 t.w. 1pf - 2pf - 3pf - 4pf - 5pf - 10pf - 20pf en 50pf.
Direct nadat de burgermeester kennis had genomen van de uitgifte nam deze contact op met de twee commissarissen. Omdat in Neutraal Moresnet feitelijk nog de Franse wetgeving van kracht was, waarin de postdienst een staatsmonopolie was, vaardigden de commissarissen een verbodsverordening uit. De zegels werden op 19 oktober 1886 verboden verklaard. 
Zowel de Belgische als de Pruisische postdiensten hebben de, door de Kelmiser Verkehrs Anstalt, uitgegeven zegels nooit erkend.

Na 2 weken werden de zegels
"Ausser Cours gesetzt".

Postkantoren die post verzorgden in het neutrale gebied

Hoe poststukken te herkennen

Hoe kan men aan oude poststukken herkennen of het een poststuk betreft dat ooit van of naar Neutraal Moresnet is gestuurd. Omdat Neutraal Moresnet geen eigen postkantoor had is het moeilijk om dergelijke oude poststukken te herkennen. De post werd zoals eerder vermeld bezorgd door een Pruisische of een Belgische postdienst. Voor de uitgaande post is dus niet een stempel van een bepaald postkantoor als bewijs aanwezig waaraan dit te herkennen zou zijn. We kunnen post van en naar Neutraal Moresnet dan ook alleen herkennen aan de volgende drie punten:

a) het adres van de afzender
b) het adres van de geadresseerde
c) de aanwezigheid van een officieel gemeentestempel

Poststuk van Hamburg naar Neutraal Moresnet

Voor de poststukken met een gemeentestempel (zeer zeldzaam) is er direct voldoende bewijs dat het uit het neutrale gebied komt. Voor punten a en b geldt dat de vermelding Neutraal Moresnet, N.Moresnet, of Altenberg voldoende bewijs is. Staat er echter alleen Moresnet of Preussisch Moresnet op dan kan alleen de straatnaam nog uitsluitsel geven. Volledigheidshalve zijn hieronder alle straatnamen van Neutraal Moresnet vermeld.

Aprilmop

Nog één detail uit de postgeschiedenis mag niet onvermeld blijven. Het betreft de Belgische Jean Baptiste Moens die ook wel de eerste postzegelhandelaar ter wereld genoemd kan worden.
JP. Moens weet in zijn tijdschrift 'Le Timbre-Poste' bijna altijd zijn collega tijdschriftuitgevers af te troeven met de laatste nieuwsfeiten op postzegelgebied. 
Het stoort hem echter dat met name zijn Parijse spitsbroeder Mahé telkens zijn artikelen klakkeloos overneemt in zijn tijdschrift 'Le Timbrophile' en dat altijd zonder bronvermelding.
In 1867 besluit Moens om Mahé een poets te bakken. In de apriluitgave van 'Le Timbre-Poste van dat jaar laat Moens een brief afdrukken die gericht is aan Moens (hemzelf dus). Hierin wordt door dhr. Decrackt, directeur der posterijen te Moresnet - een republiek gelegen tussen Pruisen, België en Holland - aan hem medegedeeld dat er is besloten tot de uitgifte van een serie van 4 postzegels voor de frankering van brieven. Het zou gaan om zegels van 10c. 20c. voor België en om 12½c. en 25c. voor Pruisen. Ze zouden zijn vervaardigd door de firma de Visch en Lirva te Brussel. De brief was ondertekend door J.S. Néom.
Zoals Moens al verwachtte verschijnt een artikel over de zegels van Moresnet in 'Le Timbrophile' uiteraard zonder bronvermelding. Een bewijs nogmaals dat alles klakkeloos werd overgenomen want bij een kritisch lezen van de brief was men er wel achter gekomen dat het hier een aprilgrap betrof.
Want Decrackt moet men lezen als 'de Craque' (opsnijder, leugenaar), en de Visch als het Vlaamse woord voor 'poisson'. en Lirva is achterstevoren het woord 'Avril' (April). Samengevoegd 'poisson d'Avril' wat de franse uitdrukking voor 'aprilmop' is.
Ook de ondertekening door J.S. Neom laat zich makkelijk omdraaien tot Moens.

afbeelding van de fantasiezegel welke door Moens is bedacht om zijn collega's in de maling te nemen.